Eλληνοτουρκικά στο κόκκινο: Γιατί και τι μέλλει γενέσθαι;

  Με τον ερχομό του 2018 παρατηρήθηκε μία έντονη όξυνση της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο κι όχι μόνο.

  • Στις 17 Ιανουαρίου, τουρκική ακταιωρός ακούμπησε την ελληνική κανονιοφόρο “Νικηφόρος”, πραγματοποιώντας επικίνδυνο ελιγμό στα ανοικτά των Ιμίων.
  • Περίπου ένα μήνα μετά, στις 12 Φεβρουαρίου , η τουρκική ακταιωρός UMUT εμβόλισε το ελληνικό πλοίο ανοικτής θαλάσσης Γαύδος, ανατολικά των Ιμίων.
  • Παράλληλα, από τα μέσα Φεβρουαρίου, η Τουρκία εκδίδει αλλεπάλληλες NAVTEX δεσμεύοντας το οικόπεδο 3 της Κυπριακής ΑΟΖ και παρακωλύει τις έρευνες του πλωτού γεωτρύπανου της ΕΝΙ “Saipem 12.000”.
  • Στις αρχές Μαρτίου δύο Έλληνες στρατιωτικοί συλλαμβάνονται από την Τουρκία στα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο με την κατηγορία της κατασκοπίας. Κρατούνται μέχρι σήμερα.
  • Λίγο μετά το Πάσχα, τουρκικό ελικόπτερο πέταξε πάνω από την νήσο Ρω με σβηστά φώτα και ακολούθησαν προειδοποιητικές βολές από την ελληνική πλευρά οπότε και αποχώρησε. Στον απόηχο του εν λόγω συμβάντος, η  Ελλάδα θρηνεί την απώλεια του σμηναγού Γιώργου Μπαλταδώρου κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες κατά την επιστροφή του από αναχαίτιση τουρκικών μαχητικών.

To ερώτημα φυσικά που πλανάται είναι γιατί ανεβαίνει τόσο πολύ η θερμοκρασία στο Αιγαίο και την Κύπρο αυτή την περίοδο.

  Αναμφίβολα η περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου βρίσκεται σε μία δύσκολη μεταβατική φάση και επηρεάζει αποφασιστικά το πλέγμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

  Δύο είναι οι κύριες αιτίες που ωθούν την τουρκική προκλητικότητα στα ύψη. Πρώτον, το  επερχόμενο τέλος του συριακού εμφυλίου με την παρουσία των Κούρδων να έχει ισχυροποιηθεί στα τουρκοσυριακά σύνορα. Δεύτερον, η έναρξη ερευνητικών δραστηριοτήτων και εξορύξεων στην Κυπριακή ΑΟΖ με την συμμετοχή ευρωπαϊκών και αμερικάνικων ενεργειακών κολοσσών.

  Η πρώτη αιτία οδήγησε την Τουρκία στην εισβολή σε συριακό έδαφος και την διενέργεια πολέμου εναντίον κουρδικών θυλάκων για την “εκκαθάριση” των τουρκικών συνόρων σε βάθος 30 χιλιομέτρων. Η εκστρατεία για την κατάληψη της Αφρίν είχε διάρκεια 2 μηνών και κόστισε την ζωή σε περίπου 42 Τούρκους στρατιώτες. Θα υπάρξει και συνέχεια. Οι Κούρδοι έχουν αναδειχθεί σε έναν πολύτιμο εταίρο των ΗΠΑ και τον μοναδικό τους τοπικό σύμμαχο απέναντι στο καθεστώς που θα προκύψει μετά τον πόλεμο στη Συρία.

  Ο Τούρκος Πρόεδρος, γνωρίζοντας ότι έρχεται σε σύγκρουση με τα δυτικά συμφέροντα στη Συρία, ειδικά μετά την πρόσφατη προσέγγιση του με την Ρωσία και την αγορά των πυραυλικών συστημάτων S-400,  προσπαθεί να οξύνει την ένταση σε Αιγαίο και Κύπρο συσπειρώνοντας την κοινή γνώμη γύρω από αυτόν και χρησιμοποιώντας την ως αντισταθμιστικό όφελος σε περίπτωση άρνησης των ΗΠΑ να δεχτούν την τουρκική πολιτική εναντίον των Κούρδων στην Συρία.

 Τα κοιτάσματα που έχουν ανακαλυφθεί στην νοτιοανατολική Μεσόγειο έλκυσαν το ενδιαφέρον μεγάλων ενεργειακών πολυεθνικών, αλλά παράλληλα μαγνήτισαν και το ενδιαφέρον της Τουρκίας. Με άλλα λόγια, η Τουρκία με το πρόσχημα του “ψευδοκράτους” στην Κύπρο, διεκδικεί μερίδιο από την ενεργειακή πίτα της κυπριακής ΑΟΖ. Αισθάνεται ότι θα είναι ο μεγάλος χαμένος του παιχνιδιού στην περιοχή εάν δεν θέσει από τώρα τους όρους συμμετοχής της .

 Η Τουρκία νιώθει να απειλείται από περιφερειακές προκλήσεις και σε συνδυασμό με το συγκεντρωτικό καθεστώς Ερντογάν, καθίσταται εξαιρετικά απειλητική για την Ελλάδα, ιδιαίτερα μετά την κήρυξη πρόωρων εκλογών τον Ιούνιο του 2018. Η χειροτέρευση της τουρκικής οικονομίας με την συνεχόμενη υποτίμηση της τουρκικής λίρας δεν αποτελεί τον καλύτερο σύμμαχο της σταθερότητας. Ειδικά σε περιόδους εσωτερικών κρίσεων, συγκεντρωτικά καθεστώτα τείνουν να δημιουργούν τεχνητές εξωτερικές εντάσεις για τον αποπροσανατολισμό και την συσπείρωση της κοινής γνώμης.

 Βάσει των παραπάνω,  ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο με απώτερο σκοπό να οδηγηθούμε σε ένα τραπέζι συλλογικών διαπραγματεύσεων-πακέτο για το Αιγαίο και την Κύπρο δεν είναι καθόλου απίθανο. Αυτός είναι κι ο λόγος που η Τουρκία εξάγει την ένταση στο Αιγαίο ολοένα και περισσότερο. Ο στόχος της είναι η δημιουργία ενός τετελεσμένου που θα αναγκάσει την Ελλάδα σε μία εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση.

  Η Ελλάδα έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ άλλοτε να ανασχεδιάσει το στρατηγικό δόγμα της για την Τουρκία. Από την μεταπολίτευση και μετά, οι πολιτικές ηγεσίας της χώρας βασίστηκαν στο μύθο της “εξημέρωσης του θηρίου” μέσω του εξευρωπαϊσμού της Τουρκίας. Έγινε αποδεκτό σαν το κεντρικό credo της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ότι η τακτική μαστίγιο – καρότο με τελικό στόχο την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε, θα οδηγούσε στην εκτόνωση της έντασης στο Αιγαίο.

  Φυσικά, όχι μόνο αυτό δεν έγινε ποτέ αλλά είχε ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Η στρατηγική του κατευνασμού οδήγησε στην αποθράσυνση των τουρκικών διεκδικήσεων. Η αποτρεπτική ισχύ της χώρας, έχανε σταδιακά την αξιοπιστία της καθώς η τελευταία φορά που αρθρώθηκε στρατιωτική απειλή για την Τουρκία από χείλη Έλληνα πολιτικού, ήταν το 1976 με την γνωστή ρήση του Ανδρέα Παπανδρέου “βυθίσατε το Χόρα”. Το 1987  το σκηνικό επαναλήφθηκε όταν το “Χόρα” είχε μετονομαστεί σε “Σισμίκ” και αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει στα Δαρδανέλια όταν ο ελληνικός στόλος βγήκε στο Αιγαίο.

  Η λογική των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου έγινε ρουτίνα της καθημερινότητας με αποτέλεσμα η σημερινή “σκληρή” ρητορική του Υπουργείου εξωτερικών να μην γίνεται πιστευτή στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου.

  Ο τρέχων συσχετισμός δυνάμεων μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας σίγουρα δεν είναι απογοητευτικός καθώς θα ανάγκαζε την Τουρκία να υποστεί μεγάλο κόστος σε περίπτωση μίας γενικής σύρραξης. Όχι όμως και στην πρόκληση ενός θερμού επεισοδίου καθώς έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων και η Ελλάδα κινείται περισσότερο σε επίπεδο δηλώσεων και κατευναστικών κινήσεων.

 Η Τουρκία έχει αναπτύξει την δική της στρατιωτική βιομηχανία, είναι κράτος που συμμετέχει στην παραγωγή των μαχητικών αεροσκαφών F-35 και πλέον κατασκευάζει τα δικά της UAV (μη επανδρωμένα αεροσκάφη). Η Ελλάδα καλείται να προσαρμοστεί άμεσα σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο για την αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής τα επόμενα χρόνια.

Η ελληνική πολιτική ηγεσία θα πρέπει να εξασφαλίσει τα ακόλουθα:

  1. Την συνεργασία όλων των κομμάτων για την αντιμετώπιση επικείμενης απειλής και εκπόνησης σχεδίου καλλιεργώντας την σύμπνοια και την εσωτερική σταθερότητα.
  2. Την άμεση κάλυψη κενών στα εξοπλιστικά συστήματα της χώρας με συγκεκριμένο στρατηγικό σχεδιασμό ακόμα και με ενοικίαση από τρίτες χώρες αν χρειαστεί.
  3. Την επιχειρησιακή ετοιμότητα του στρατού. Επίσης να δοθούν περισσότερα μισθολογικά κίνητρα στους επαγγελματίες με έμφαση στην αεροπορία , το ναυτικό και τις ειδικές δυνάμεις.

  Ταυτόχρονα η αλλαγή της φιλοσοφίας στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής της χώρας είναι επιτακτική. Η λογική της βοήθειας από τον Δυτικό παράγοντα πρέπει να σταματήσει να λειτουργεί σαν άλλοθι για την απραξία της πολιτικής ηγεσίας. Μαζί με την ενδυνάμωση της στρατιωτικής θωράκισης της χώρας , η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να επιδιώξει την αξιοποίηση όλων των πιθανών συμμαχιών εναντίον της Τουρκίας στον μέγιστο βαθμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη συνεργασία που αναπτύσσεται μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου,  στα πλαίσια της εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων στη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Τα κοιτάσματα του Ισραήλ (Λεβιάθαν), Αιγύπτου (Ζορ) και Κύπρου (Αφροδίτη) συνορεύουν και δημιουργούν μία μεγάλη ευκαιρία συνεργασίας για την εξόρυξη και εξαγωγή τους στην Ευρώπη μέσω της πιθανής κατασκευής του ενεργειακού αγωγού Eastmed ο οποίος αρχίζει να έχει νόημα και στα οικονομικά μεγέθη. Ταυτόχρονα πρέπει να αξιολογηθεί η μετατόπιση του κέντρου βάρους από την Τουρκία στην Ελλάδα, στο επίπεδο των στρατιωτικών βάσεων εκ μέρους των ΗΠΑ. Γιατί υποβαθμίζεται από τους Αμερικανούς η βάση του Ιντσιρλίκ έχοντας αφήσει μόνο 3 ελικόπτερα λίγο πριν την εισβολή της Τουρκίας στην Συρία;

  Η Ελλάδα θα πρέπει να κινηθεί γενικά σε δύο άξονες στρατηγικής με στόχο την ανάσχεση της τουρκικής επιθετικότητας. Πρώτον, στην στρατηγική της στρατιωτικής ανάσχεσης μέσω της ενδυνάμωσης του στρατιωτικού βραχίονα της χώρας και δεύτερον στην στρατηγική της εξισορρόπησης μέσω συμμαχιών “αντίβαρο” στα τουρκικά συμφέροντα.

Για την πραγματοποίηση των παραπάνω απαιτείται και η συστράτευση του ελληνικού λαού καθώς πρέπει να γίνει κατανοητός ο βαθμός της απειλής από την Τουρκία τα επόμενα χρόνια σε έναν ολοένα και περισσότερο μεταβαλλόμενο διεθνές γίγνεσθαι.

Το ερώτημα είναι αν προλαβαίνουμε και δη σε μία εποχή ισχνών αγελάδων.

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s