Συρία ώρα μηδέν: Ένας εμφύλιος με παγκόσμιες διαστάσεις.

14 Απριλίου. Όλη η υφήλιος παρακολουθεί τους βομβαρδισμούς που διεξάγουν οι ΗΠΑ με την συμμετοχή της Γαλλίας και της Μ. Βρετανίας στην Συρία. Περιορισμένης εμβέλειας, εναντίον συριακών στόχων και περισσότερο επικοινωνιακού χαρακτήρα.

  Η αιτία; Έντονες ενδείξεις – όχι αποδείξεις- ότι η ρίψη χημικών σε θύλακες αντικαθεστωτικών στην πόλη Ντούμα έγινε από το καθεστώς Άσαντ . Το ερώτημα φυσικά που παραμένει αναπάντητο είναι σε τι θα ωφελούσε τον Άσαντ ένα τέτοιο εγχείρημα την ώρα που ήταν θέμα χρόνου η πλήρης κατάληψη της Ανατολικής Γούτα από τις κυβερνητικές δυνάμεις.

  Ήταν η δεύτερη φορά για τον Πρόεδρο Τραμπ που έδινε εντολή για βομβαρδισμούς εναντίον του καθεστώτος, σε μία προσπάθεια να δηλώσει ότι η Συρία δεν έχει χαθεί για την Δύση. Πώς όμως φτάσαμε ως εδώ;

   Βρισκόμαστε ίσως στο τέλος μιας εμφύλιας διαμάχης που κρατάει περίπου 7 χρόνια. Ήταν 15 Μαρτίου 2011, στον απόηχο της Αραβικής Άνοιξης, όταν έλαβε χώρα μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις εναντίον του καθεστώτος Άσαντ στην Δαμασκό. Η βίαιη καταστολή που ακολούθησε από την αστυνομία με αποκορύφωμα τον θάνατο ενός 13χρονου αγοριού,  οδήγησε το καλοκαίρι του 2012 σε γενικευμένο εμφύλιο πόλεμο.

  Το παρασκήνιο όμως κρύβει περισσότερα. Το 2009, το Kατάρ, κράτος με τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο, πρότεινε στον Άσαντ την δημιουργία ενός αγωγού που θα ξεκινούσε από τον Περσικό και θα έφτανε μέσω Σ.Αραβίας και Ιορδανίας στην Συρία. Ο απώτερος σκοπός ήταν ο εφοδιασμός της Ευρώπης μέσω Τουρκίας. Το εν λόγω project υποστηριζόταν θερμά από τις ΗΠΑ και την Ε.Ε, στο πλαίσιο διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης από την Ρωσία. Ο Πρόεδρος της Συρίας, μένοντας πιστός στην συμμαχία του με τον Πούτιν αρνήθηκε την συνεργασία με το Κατάρ. Ο άξονας συνεργασίας μεταξύ Συρίας, Ρωσίας και Ιράν ήδη άρχιζε να διαφαίνεται.

4 μήνες μετά την έναρξη του εμφυλίου πολέμου, η ίδια πρόταση επαναλήφθηκε στον Σύρο Πρόεδρο, αλλά αυτή την φορά από το σιϊτικό Ιράν. Ο Άσαντ δέχτηκε.

Έτσι αρχίζει να δημιουργείται ένας εναγκαλισμός του φιλοσιϊτικού συριακού καθεστώτος αφενός από την Ρωσία η οποία υποστηρίζει σε όλη την διάρκεια του εμφυλίου, στρατιωτικά και οικονομικά τον Άσαντ και αφετέρου από το Ιράν, το οποίο  παρέχει στρατιωτική στήριξη στο καθεστώς, μέσω σιϊτικών ομάδων που κινητοποιεί από το Ιράκ, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και τον Λίβανο.

  Το Ιράν, έχοντας βρει πρόσφορο έδαφος για δράση στη Συρία, επεκτείνει την επιρροή του στο σιϊτικό Ισλάμ περνώντας όπλα στην ριζοσπαστική σιϊτική οργάνωση Χεμπολάχ στον Λίβανο μέσω δημιουργίας συριακού διαδρόμου. Οι προκεχωρημένες ιρανικές βάσεις στη Συρία αποτελούν κόκκινη γραμμή για το Ισραήλ, το οποίο διεξάγει περιοδικά αεροπορικούς βομβαρδισμούς εναντίον ιρανικών στόχων εντός συριακού εδάφους. Ήταν η πρώτη φορά που καταρρίφθηκε ισραηλινό αεροσκάφος από το 1982, όταν τον Φεβρουάριο εισήλθε εντός συριακού εναέριου χώρου, για να βομβαρδίσει ιρανικές εγκαταστάσεις κοντά στην Παλμύρα. Είχε προηγηθεί η κατάρριψη ιρανικού drone που είχε εισέλθει στον ισραηλινό εναέριο χώρο.

  Είναι φανερό ότι έχουν δημιουργηθεί διακριτά στρατόπεδα στον συριακό εμφύλιο ο οποίος διεξάγεται μέσω τρίτων (proxy war). Από την μία η Συρία του Άσαντ, η Ρωσία και το Ιράν, κι από την άλλη βρίσκονται οι εκπρόσωποι του σουνιτικού ισλάμ όπως οι  Σ.Αραβία, το Κατάρ και η Ιορδανία, χώρες που μαζί με τις ΗΠΑ θέλουν να ανατρέψουν το καθεστώς Άσαντ και να περιορίσουν την ιρανική και ρωσική επιρροή στην περιοχή.

    Η Τουρκία έχοντας εισβάλλει στην Συρία και καταλάβει τον κουρδικό θύλακα του Αφρίν, θέλει να συνεχίσει την «εκκαθάριση» των κουρδικών θυλάκων, διασπώντας την εδαφική συνέχεια της παρουσίας τους στα νότια σύνορα της. Έτσι έχει συμμαχήσει με την Ρωσία του Πούτιν και το Ιράν. Παράλληλα, προσπαθεί να αναδειχθεί ένας από τους ρυθμιστές την επόμενη ημέρα του συριακού εμφυλίου, δρώντας ως διαμεσολαβητής μεταξύ της συριακής αντιπολίτευσης και του Άσαντ, ρόλο που θέλει να της αναθέσει η Ρωσία. Το γεγονός αυτό ενέχει τον κίνδυνο η Τουρκία να εμπλακεί περισσότερο στρατιωτικά στην Συρία, την ώρα που η εισβολή της, έχει ήδη ενοχλήσει έντονα τις ΗΠΑ. Αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία φαίνεται να περπατάει πάνω σε μία λεπτή κόκκινη γραμμή. Από την μία είναι μέλος της βορειοατλαντικής συμμαχίας και δεν θέλει να αντιπαρατεθεί ευθέως με τις ΗΠΑ, από την άλλη δεν θέλει να χαλάσει την ιδιαίτερη σχέση που έχει αναπτύξει με την Ρωσία και το Ιράν.

  Οι Κούρδοι, χρήσιμος και  μοναδικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην Συρία και δη στην μάχη εναντίον του ISIS, θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην μετεμφυλιακή εποχή και θα λειτουργήσουν ως μοχλός πίεσης των δυτικών συμφερόντων. Αυτός είναι ο λόγος που οι Αμερικανοί έχουν τραβήξει κόκκινη γραμμή σε μία ενδεχόμενη τουρκική εισβολή στον κουρδικό θύλακα της πόλης Μανμπίζ, όπου βρίσκεται και αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

  Αναμφίβολα, η απουσία αμερικανικής παρέμβασης στην Συρία από το 2011, όταν η κυβέρνηση Ομπάμα αποφάσισε την μη επέμβαση στην κατηγορία εναντίον του καθεστώτος  Άσαντ για χρήση χημικών όπλων, δημιούργησε κενό ισχύος στην περιοχή το οποίο έσπευσαν να καλύψουν Ρωσία και Ιράν. Η χρηματοδότηση της συριακής αντιπολίτευσης από σουνιτικά κέντρα της Σ.Αραβίας και του Κατάρ, η οποία πολλές φορές κατέληγε και στα χέρια εξτρεμιστών τζιχαντιστών, δεν έφερε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα ως προς το καθεστώς Άσαντ. Η πώληση οπλικών συστημάτων στους αντικαθεστωτικούς του Άσαντ από ευρωπαϊκές χώρες και ΗΠΑ, όξυνε ακόμα περισσότερο την ανθρωπιστική κρίση στην χώρα.

  Η Δύση φαίνεται να μην έχει τον πρώτο λόγο σε αυτή την μοιρασιά των σφαιρών επιρροής στη Συρία. Ήδη στην ιστοσελίδα του Oil Price, έγινε αναφορά σε ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Άσαντ και Πούτιν για την εκχώρηση των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης του συριακού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ρωσία. Η ανακατασκευή των υποδομών και των ενεργειακών αγωγών της Συρίας είναι πιθανόν να αναληφθεί εν μέρει από την Ρωσία. Επίσης, αναφέρθηκε το ενδεχόμενο το Ιράν να απέκτησε τις τηλεπικοινωνίες της χώρας. Τα δε κοιτάσματα συριακού φυσικού αερίου λέγεται ότι υπερβαίνουν τα αποθέματα του  κοιτάσματος Λεβιάθαν στο Ισραήλ. Ο έλεγχος των ενεργειακών πόρων της Συρίας αναμφίβολα αποτελεί το μήλον της έριδος μεταξύ των μεγάλων παικτών της διεθνούς σκακιέρας .

Μία μεγαλύτερης εμβέλειας αμερικανική επέμβαση στην περιοχή, μπορεί να προκαλέσει γενικότερη ανάφλεξη με την συμμετοχή της Ρωσίας και του Ιράν. Γι αυτόν τον λόγο, τον ρόλο αυτό ενδέχεται να αναλάβει το Ισραήλ. Όπως ανέφερε πρόσφατα ο Τόμας Φρίντμαν σε δημοσίευμα του στους New York Times, o επόμενος πραγματικός πόλεμος στην Συρία αναμένεται να διεξαχθεί μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.

Ας ελπίσουμε ότι μπορεί να πρυτανεύσει η γλώσσα της διπλωματίας σε μία προσπάθεια να αποφευχθεί περισσότερος πόνος και προσφυγιά για τον συριακό λαό.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s