Το προσφυγικό ζήτημα ξανά στο επίκεντρο: Μπροστά στο αδιέξοδο.

  Τον τελευταίο μήνα οι κάτοικοι των χωριών του νομού Έβρου, αντικρίζουν ολοένα και περισσότερους πρόσφυγες να εισέρχονται στην ελληνική επικράτεια από τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Αυτό που φοβούνται; Η δημιουργία μιας νέας Ειδομένης ή Μόρια στον τόπο τους.

 Η αύξηση της εισροής προσφύγων και μεταναστών από την Τουρκία, λαμβάνει χώρα μετά την Σύνοδο ΕΕ-Τουρκίας στη Βάρνα στις 26 Μαρτίου. Στην Μυτιλήνη παρατηρείται τετραπλασιασμός εισροών σε σχέση με το 2017, καθώς το περασμένο έτος εισέρχονταν κατά μέσο όρο περίπου 60 άτομα την ημέρα ενώ τα τέλη Απριλίου του 2018, ο αριθμός των αφίξεων έχει ανέλθει τουλάχιστον στις 200 την ημέρα.

 Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που παραθέτει ο ΟΗΕ για την Ελλάδα. Μόνο τον μήνα Απρίλιο πέρασαν τα χερσαία ελληνοτουρκικά σύνορα, περίπου 2,900 πρόσφυγες και μετανάστες, αριθμός που αντιστοιχεί στο ήμισυ των συνολικών αφίξεων στην Ελλάδα το 2017. Στο σύνολο των νησιών, μόνο για τον μήνα Απρίλιο, καταγράφηκαν 2,168 είσοδοι προσφύγων και μεταναστών.

  Που οφείλεται η αύξηση των προσφυγικών εισροών από την Τουρκία ;

  Είναι άλλη μία προσπάθεια ανάδειξης του διαπραγματευτικού όπλου της Τουρκίας στο προσφυγικό μετά την πρόσφατη Σύνοδο ΕΕ-Τουρκίας στην Βάρνα. Η Ε.Ε βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με έναν έμμεσο αλλά ταυτόχρονα ωμό εκβιασμό εκ μέρους της Τουρκίας που αποτελεί φαύλο κύκλο: Ή μας δίνετε κι άλλα χρήματα για το προσφυγικό ή οι προσφυγικές ροές θα συνεχίσουν να αυξάνονται. Η Ε.Ε ήδη έχει εγκρίνει 3 δις ευρώ για την ανθρωπιστική βοήθεια των προσφύγων στα κέντρα υποδοχής της Τουρκίας, εκ των οποίων έχουν εκταμιευθεί τα 1.8 δις ευρώ. Επίσης εγκρίθηκε η επέκταση της βοήθειας για επιπλέον 3 δις ευρώ στο εγγύς μέλλον. Η Τουρκία “φιλοξενεί” 3 εκατομμύρια πρόσφυγες και μετανάστες κατά πλειοψηφία από την Συρία, αριθμός που ενδέχεται να φτάσει τα 4 εκατομμύρια σύντομα.

  Ο Ερντογάν δεν λαμβάνει την πολιτική στήριξη που ζητάει από την Ευρώπη. Το αίτημα για την κατάργηση έκδοσης βίζας σε Τούρκους πολίτες καθώς και το ζήτημα της αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας έχει παγώσει. Η ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική περίοδος σε Συριακό και Κυπριακή ΑΟΖ δυναμιτίζει ακόμα περισσότερο το κλίμα και εντάσσει το προσφυγικό σε ένα ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό παζάρι μεταξύ Ε.Ε και Τουρκίας.

  Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει θέσει επιφυλάξεις γεωγραφικού περιορισμού στην Συνθήκη της Γενεύης του 1951 για τους πρόσφυγες. Αυτό σημαίνει ότι αρνείται να εξετάσει αιτήματα ασύλου από άτομα που δεν προέρχονται από την Ευρώπη. Κινείται επιλεκτικά στην χορήγηση ασύλου σε άτομα που έρχονται από τρίτες χώρες. Στρέφει τις προσφυγικές ροές προς την απέναντι πλευρά του Αιγαίου βάσει καθαρά πολιτικών κριτηρίων και ως μοχλό πίεσης στην Ε.Ε.

Το πρόβλημα των προσφυγικών ροών πρόκειται να ενταθεί το επόμενο διάστημα και ιδιαίτερα μέχρι τις τουρκικές εκλογές στις 24 Ιουνίου. Υπάρχει πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σταδιακή αύξηση του προσωπικού της Frontex από 1,200 άτομα σε 10,000.

Τι κάνει η Ελλάδα;

Η χώρα μας θα πρέπει να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα πολιτικά μέσα άσκησης πίεσης στην Τουρκία σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δυστυχώς δεν διαφαίνονται ικανά να αλλάξουν την τρέχουσα κατάσταση.

Σε αντίθεση με τις επιφυλάξεις που έχει εκφράσει η Τουρκία, σχετικά με την Σύμβαση της Γενεύης του 1951 για τους πρόσφυγες, η ίδια δεσμεύεται από πρόσφατες πολιτικές συμφωνίες για το προσφυγικό. Η πρώτη είναι η συμφωνία Ε.Ε-Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2018. Βάσει αυτής της συμφωνίας η Τουρκία οφείλει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ανάσχεση της παράνομης μετανάστευσης από αυτήν σε χώρες της Ε.Ε.

Επίσης, η Τουρκία δεσμεύεται αντίστοιχα και με συμφωνία που έχει συνομολογήσει με το ΝΑΤΟ το 2016. Σε περίπτωση διάσωσης προσφύγων στην θάλασσα από νατοϊκές δυνάμεις κι εφόσον προέρχονται από την Τουρκία, τότε θα επιστρέφουν σε αυτήν.

Το ανησυχητικό είναι ότι στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικρατεί κλίμα σύγκρουσης ως προς την διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών με αποκορύφωμα το 2016, όταν αρκετές χώρες τις ανατολικής Ευρώπης έκλεισαν τα σύνορα τους. Το πρόγραμμα μετεγκατάστασης προσφύγων σε χώρες της Ε.Ε την διετία 2015-2017 δεν στάθηκε αντάξιο των περιστάσεων. Από τους 160,000 αιτούντων άσυλο, (106,000 από Ελλάδα και Ιταλία), μόνο 47,900 θέσεις άνοιξαν από χώρες της Ε.Ε για εξέταση των σχετικών αιτημάτων.  Ταυτόχρονα σε πρόσφατο δημοσίευμα του Spiegel, αναφέρεται έντονη αντίδραση κρατών-μελών να συνεχίσουν την χρηματοδότηση της Τουρκίας από τους εθνικούς τους προϋπολογισμούς. Αντίθετα ζητάνε η χρηματοδότηση να αναληφθεί από την ίδια την Επιτροπή.

Η Ελλάδα οφείλει να ασκήσει την μέγιστη δυνατή πίεση στους Ευρωπαίους εταίρους για την ισομερή κατανομή του βάρους των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Το κέντρο της Μόρια έχει ήδη τον διπλάσιο αριθμό ατόμων (7,000) σε σχέση με αυτόν που μπορεί να φιλοξενήσει. Η κατάσταση στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης των προσφύγων και μεταναστών είναι απάνθρωπη και αποτελεί υγειονομική και κοινωνική βόμβα που αργά ή γρήγορα θα εκραγεί αν ξαναζήσουμε το καλοκαίρι του 2015. Όχι άλλες αποθήκες ανθρώπινων ψυχών στον βωμό πολιτικών σκοπιμοτήτων.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s